Vraag je je af waarom je haar droog, pluizig of futloos aanvoelt? Ontdek welke ingrediënten je beter mijdt-zoals agressieve sulfaten, uitdrogende alcoholen, zware siliconen en teveel proteïne-hoe ze je pH-balans en haarschubben verstoren en hoe build-up en irritatie ontstaan. Je leert labels slim lezen, milde alternatieven kiezen (pH-gebalanceerde formules, zachte surfactants, parfumarm) en krijgt praktische tips per haartype om je haar weer soepel, glanzend en gezond te maken.
Waarom sommige ingrediënten slecht zijn voor je haar
Sommige ingrediënten schaden je haar omdat ze de natuurlijke balans van je haar en hoofdhuid verstoren. Je haar heeft een licht zure pH (ongeveer 4,5-5,5) en is bedekt met een beschermende laag lipiden; agressieve reinigers zoals sterke sulfaten kunnen die laag te snel wegnemen, waardoor de haarschubben open gaan staan, vocht ontsnapt en je lengtes droog, stug en pluizig worden. Alkalische producten tillen de schubben nog verder op, wat kleurvervaging en klitten verergert. Uithardende, snel verdampende alcoholen drogen je haar en hoofdhuid extra uit, zeker bij frequent gebruik. Aan de andere kant geven zware, niet-wateroplosbare siliconen, waxen en minerale oliën vaak een glad gevoel, maar kunnen ze zich opstapelen als je ze niet goed reinigt, waardoor je haar dof aanvoelt, zwaarder wordt en vocht en actieve ingrediënten minder goed doordringen.
Te veel proteïne of keratine kan je haar juist stijf en breukgevoelig maken, vooral als je haar al poreus is. Voor je hoofdhuid zijn geurstoffen en bepaalde conserveermiddelen berucht: ze kunnen je huid irriteren, roodheid en schilfering veroorzaken en indirect haaruitval verergeren. Het gaat niet alleen om het ingrediënt, maar om concentratie, combinatie en hoe vaak je iets gebruikt. Kies daarom voor pH-gebalanceerde formules met mildere reinigers en let op hoe je haar reageert, zodat je gerichter kunt kiezen en problemen voorkomt.
PH en reinigers: zo beïnvloeden ze je haarschubben
Je haarschubben werken als mini-dakpannetjes die sluiten bij een licht zure pH (ongeveer 4,5-5,5) en openen in een alkalische omgeving. Als een shampoo te basisch is of agressieve reinigers bevat, zwelt je haar, gaan de schubben open en verlies je vocht en kleur sneller. Sterke sulfaten zoals SLS strippen je natuurlijke oliën efficiënt maar vaak té grondig, wat droogte en ruwheid geeft.
Mildere reinigers en pH-gebalanceerde formules helpen de schubben gesloten te houden, waardoor je haar gladder, glanzender en minder kwetsbaar wordt. Conditioners met een licht zure pH leggen de schubben juist weer netjes plat. Door te kiezen voor milde surfactants en pH-gebalanceerde producten bescherm je je vezelstructuur en verklein je de kans op pluizig, breekbaar haar.
Uitdroging en build-up: wat je moet weten
Uitdroging ontstaat wanneer je haarschubben openstaan en vocht te makkelijk ontsnapt. Dat gebeurt sneller met agressieve sulfaten, een te hoge pH, veelvuldig gebruik van uithardende alcoholen en hitte. Je merkt het aan stugge, pluizige lengtes en afbrekende punten. Build-up is het omgekeerde probleem: resten van zware, niet-wateroplosbare siliconen, waxen, minerale oliën, stylingpolymeren of zelfs hard water-mineralen vormen een laagje om je haar.
Daardoor voelt je haar zwaar en dof aan, pakt het geen krul of volume meer en dringen hydratanten en kleur minder goed door. Soms lijkt build-up op droogte, omdat producten “op” je haar blijven liggen in plaats van erin. Wissel daarom voedende producten af met een milde clarifying of chelating wasbeurt (bijv. met EDTA of citroenzuur), herstel daarna met hydratatie, en houd je routine in balans tussen vocht en proteïne.
[TIP] Tip: Vermijd sulfaten, uitdrogende alcoholen, zware siliconen en parfum in shampoos.
Ingrediënten om te vermijden in haarproducten
Onderstaande tabel vergelijkt veelvoorkomende “te vermijden” ingrediënten in haarproducten, waarom ze problemen kunnen geven en welke mildere alternatieven je kunt kiezen.
| Ingrediëntgroep | Veelvoorkomende namen (INCI) | Mogelijke effecten op haar/hoofdhuid | Mildere/Betere alternatieven |
|---|---|---|---|
| Agressieve reinigers (sulfaten e.d.) | Sodium Lauryl Sulfate (SLS), Ammonium Lauryl Sulfate (ALS), Sodium Laureth Sulfate (SLES), Sodium C14-16 Olefin Sulfonate | Stript natuurlijke oliën, ruwt de haarschubben, kleurvervaging, kan hoofdhuid irriteren | Sodium cocoyl isethionate, decyl/lauryl glucoside, cocamidopropyl betaine |
| Sterke uitdrogende alcoholen (oplosmiddelen) | Alcohol Denat. (SD Alcohol 40-B), Ethanol, Isopropyl Alcohol | Snelle verdamping -> vochtverlies, pluizig/ bros haar, mogelijke hoofdhuidirritatie | Vette alcoholen (cetyl, cetearyl), propanediol, glycerin, panthenol |
| Zware siliconen, waxen en minerale oliën | Dimethicone, Amodimethicone, Trimethylsilylamodimethicone; Petrolatum, Mineral Oil (Paraffinum Liquidum), Microcrystalline Wax | Build-up en verzwaring, belemmert vochtopname, vaak sterke reinigers nodig om te verwijderen | Wateroplosbare siliconen (PEG-8 dimethicone, dimethicone copolyol), hemisqualane/squalane, lichte oliën (jojoba, druivenpit) |
| Overdosering van proteïne/keratine in dagelijks gebruik | Hydrolyzed Keratin, Hydrolyzed Wheat Protein, Hydrolyzed Collagen, Silk Amino Acids | Kan haar stug, hard en breekbaar maken (vooral bij droog/krullend of low-porosity haar) | Focus op hydratatie: glycerin, aloe vera, panthenol, hyaluronic acid; gebruik proteïne spaarzaam |
Let op concentratie en gebruiksfrequentie: kies mildere reinigers, lichtgewicht en wateroplosbare of plantaardige alternatieven, en houd een balans tussen proteïne en hydratatie voor gezonder haar.
Als je gezonder haar wilt, let dan vooral op ingrediënten die je vezel en hoofdhuid uitdrogen, irriteren of verzwaren. Agressieve sulfaten zoals SLS, SLES en ALS reinigen krachtig maar strippen ook je natuurlijke oliën, waardoor je lengtes ruw en pluizig worden, zeker bij geverfd of krullend haar. Uithardende alcoholen (Alcohol Denat., SD Alcohol, Isopropyl Alcohol) verdampen snel en nemen vocht mee, wat je haar brozer maakt. Zware, niet-wateroplosbare siliconen, waxen en minerale oliën, zoals dimethicone, amodimethicone, petrolatum en paraffinum liquidum, geven wel slip en glans, maar kunnen zich opstapelen en je haar dof en zwaar laten aanvoelen.
Te veel proteïne of keratine in dagelijks gebruik kan je haar stijf en breekbaar maken, vooral als het al poreus is. Voor je hoofdhuid zijn parfum met geurallergenen, menthol en sommige conserveermiddelen met hoger risico (zoals MI/MCI of formaldehyde-donors) berucht vanwege irritatie. Ook een te hoge pH of veel natriumchloride kan extra uitdrogen. Context telt: concentratie, frequentie en je haartype bepalen hoeveel je kunt hebben, dus kies liever pH-gebalanceerde formules met mildere reinigers en houd je routine in balans.
Aggressieve reinigers en oplosmiddelen (sulfaten en sterke alcoholen)
Sulfaten zoals SLS, SLES en ALS reinigen krachtig maar strippen talg en lipiden, waardoor je haarschubben openstaan, vocht ontsnapt en kleur sneller vervaagt. Gevoelige hoofdhuid? Dan kun je extra jeuk of schilfers krijgen. Sterke, snel verdampende alcoholen (Alcohol Denat., SD Alcohol, Isopropyl Alcohol) lossen oliën en polymeren op en trekken vocht mee, met stugge, breekbare lengtes als gevolg.
In hoge dosering of bij dagelijks gebruik vergroot je de kans op droogte en pluizige punten, vooral bij krullend, geverfd of poreus haar. Let op: niet elke alcohol is slecht; vette alcoholen zoals cetyl en cetearyl zijn juist verzachtend. Kies voor mildere reinigers (bijv. sodium cocoyl isethionate, cocamidopropyl betaine) en let op concentratie, combinatie en wasfrequentie.
Zware siliconen, waxen en minerale oliën (dimethicone, petrolatum)
Zware siliconen, waxen en minerale oliën leggen een occlusief laagje om je haar dat direct glad en glanzend kan lijken, maar na herhaald gebruik vaak tot build-up leidt. Dimethicone en petrolatum zijn niet-wateroplosbaar, hechten sterk aan de vezel en maken je haar op termijn zwaarder, waardoor volume, veerkracht en kruldefinitie verminderen. Dat laagje werkt als barrière: hydraterende ingrediënten en kleurpigmenten dringen minder goed door, waardoor je haar dof kan ogen en producten “op” het haar blijven liggen.
Op je hoofdhuid kan ophoping jeuk of schilfers verergeren en vraagt het om stevigere reinigers om alles te verwijderen, wat weer extra kan uitdrogen. Lichtere of wateroplosbare siliconen, spaarzaam gebruik en af en toe een milde clarifying wasbeurt helpen je balans te bewaren zonder je haar te verzwaren.
Overdosering van proteïne en keratine in dagelijks gebruik
Te veel proteïne of keratine in je routine kan je haar stijf, stroachtig en breekbaar maken. Hydrolyzed keratin, hydrolyzed wheat/soy/silk protein en amino acids hechten zich aan je haar om gaten op te vullen, maar bij dagelijks gebruik stapelt dit op en verliest je haar rek en veerkracht; krullen vallen uit elkaar en nat haar voelt “knisperend” aan. Vooral fijn, geverfd of poreus haar is gevoelig: het kan proteïne nodig hebben, maar niet telkens.
Pauzeer proteïneproducten, reinig mild om ophoping te verminderen en focus tijdelijk op hydratatie met ingrediënten als glycerine, aloë, panthenol en verzachtende vette alcoholen (cetyl, cetearyl). Check je INCI-lijstjes en bewaar proteïnerijke maskers voor eens per één à twee weken, terwijl dagelijkse producten vooral vocht en emollients leveren. Zo houd je de balans tussen stevigheid en souplesse.
[TIP] Tip: Vermijd SLS/SLES, uitdrogende alcoholen, wateronoplosbare siliconen, parfum, parabenen.
Ingrediënten die je hoofdhuid irriteren
Je hoofdhuid is huid, en die kan net zo gevoelig reageren als de rest van je gezicht. Veelvoorkomende triggers zijn geurstoffen en geurallergenen zoals limonene, linalool, citronellol en geraniol; die geven een lekker geurtje, maar kunnen jeuk, roodheid en schilfering uitlokken, zeker in leave-ons. Conserveringsmiddelen met hoger risico, zoals methylisothiazolinone (MI) en methylchloroisothiazolinone (MCI), of formaldehyde-afgevers (bijv. DMDM hydantoin, quaternium-15), kunnen de huidbarrière prikkelen. Een hoge dosis menthol, pepermunt- of tea tree-olie geeft een fris gevoel, maar kan bij herhaald gebruik sensibiliseren.
Agressieve reinigers, veel Alcohol Denat. en een te hoge pH drogen de hoofdhuid uit, waardoor micro-irritatie sneller ontstaat. Ook kleurstoffen in haarverf, zoals PPD, zijn bekende allergenen. Zware waxen en pomades op de hoofdhuid kunnen poriën verstoppen en folliculitis verergeren. Let op signalen als branderigheid en aanhoudende schilfers, kies liever voor parfumvrij of low-fragrance formules met milde reinigers, en test nieuwe producten achter je oor. Blijft de irritatie terugkomen, dan is pauzeren en eenvoudiger formuleren vaak de snelste weg naar rust.
Parfum en geurallergenen (limonene, linalool, citronellol)
Parfum laat je haarproducten lekker ruiken, maar geurallergenen zoals limonene, linalool en citronellol kunnen je hoofdhuid irriteren of over tijd sensibiliseren. Vooral leave-on producten verhogen het risico, omdat ze lang op je huid blijven. Ook “natuurlijk geparfumeerd” of essentiële oliën zijn geen garantie, want die bevatten vaak dezelfde allergenen. Na openen oxideren geurstoffen door lucht en licht, waardoor ze prikkelender kunnen worden; bewaar je producten daarom koel, sluit ze goed af en vervang ze bij een veranderde geur.
Signalen zijn jeuk, roodheid, branderigheid en hardnekkige schilfers. Wil je risico’s beperken, kies dan voor parfumvrije of low-fragrance formules, houd geurstoffen laag op de INCI-lijst en test nieuwe producten kort achter je oor voordat je ze breed inzet.
Conserveringsmiddelen met hoog risico (MI/MCI, formaldehyde-donors)
Conserveringsmiddelen zijn onmisbaar om schimmel en bacteriën uit je fles te houden, maar sommige systemen geven vaker irritatie. Isothiazolinonen zoals MI en MCI kunnen je immuunsysteem prikkelen en contactallergie uitlokken; je merkt dat aan jeuk, roodheid en schilfering die terugkeren zolang je het product blijft gebruiken. Formaldehyde-donors (bijv. DMDM hydantoin, imidazolidinyl urea, diazolidinyl urea, quaternium-15, bronopol) geven kleine hoeveelheden formaldehyde af tijdens de houdbaarheid en kunnen de hoofdhuid op den duur sensibiliseren.
Rinse-off producten zijn meestal beter te verdragen dan leave-ons, maar bij vaak wassen kan ook dat misgaan. Wil je risico’s verkleinen, check dan je INCI op deze namen, kies voor alternatieve systemen (bijv. benzoaten, sorbaten, dehydroacetic acid, soms phenoxyethanol) en introduceer één nieuw product tegelijk.
Essentiële oliën en menthol in hoge concentratie
Essentiële oliën en hoge doseringen menthol geven een verkoelend, “schoon” gevoel, maar ze kunnen je hoofdhuid makkelijk irriteren. Pepermunt-, tea tree-, eucalyptus-, rozemarijn- en citrusoliën bevatten geurallergenen zoals limonene en linalool die bij oxidatie nog prikkelender worden. Menthol activeert kou-receptoren, wat tinteling geeft, maar in hoge concentratie leidt dat vaak tot branderigheid, roodheid en schilfers, vooral als je barrière al kwetsbaar is.
Leave-ons verhogen het risico omdat ze lang inwerken, net als stevig masseren of combineren met scrubs en zuren. Let op INCI-namen als Menthol, Mentha Piperita, Melaleuca Alternifolia en Eucalyptus Globulus, bewaar je producten goed afgesloten en kies liever voor parfumvrije of low-fragrance formules. Als je toch wilt gebruiken, houd de concentratie laag en monitor hoe je hoofdhuid reageert.
[TIP] Tip: Check etiketten: vermijd SLS/SLES, MI/MCI, parfum; kies mild, parfumvrij.
Slim kiezen: zo lees je het label en vind je betere alternatieven
Een goed label lezen begint bij de INCI-lijst: ingrediënten staan meestal in aflopende volgorde tot ongeveer 1%, daaronder mag de volgorde wisselen. Zo zie je snel of agressieve reinigers (SLS, SLES) of veel Alcohol Denat. hoog staan en dus impact hebben. Zoek in shampoos liever naar mildere surfactants zoals sodium cocoyl isethionate, sodium lauroyl methyl isethionate, coco-/decyl glucoside, disodium laureth sulfosuccinate of cocamidopropyl betaine in combinatie met verzachtende stoffen. In conditioners geven behentrimonium methosulfate of cetrimonium chloride met emollients als squalane, kokosolie of sheabutter slip zonder zware build-up; humectants zoals glycerine, panthenol of propanediol helpen hydrateren.
Kies bij gevoelige hoofdhuid voor parfumvrij of low-fragrance en vermijd MI/MCI en formaldehyde-donors; phenoxyethanol met ethylhexylglycerin, sodium benzoate, potassium sorbate of dehydroacetic acid zijn vaker goed verdraagbaar. Voor geverfd haar werkt een pH-gebalanceerde, sulfaatvrije shampoo en een conditioner met lichte zuren (bijv. citric acid) om schubben te sluiten; fijn haar vaart beter bij lichte siliconen of helemaal siliconenvrij; krullend haar houdt van rijke conditioners maar zonder zware waxen. Houd je routine simpel, introduceer één nieuw product tegelijk en let op hoe je haar reageert, dan kies je automatisch slimmer en voorkom je veelvoorkomende irritatie en uitdroging.
INCI lezen in drie snelle stappen
Zo lees je het etiket zonder te verdwalen. Drie snelle checks vertellen je meteen of een product je haar kan uitdrogen, irriteren of build-up geeft.
- Scan de top van de lijst: bekijk vooral de eerste 5-8 ingrediënten; tot ongeveer 1% geldt aflopende volgorde. Wat bovenaan staat bepaalt het meest hoe je haar en hoofdhuid reageren.
- Zoek naar rode vlaggen: agressieve sulfaten (SLS/SLES), veel Alcohol Denat., MI/MCI en formaldehyde-donors (bijv. DMDM Hydantoin, Imidazolidinyl Urea), zware niet-wateroplosbare siliconen/waxen (dimethicone, petrolatum) en uitgesproken geurallergenen (limonene, linalool, citronellol). Staan deze hoog, dan is de kans op irritatie of build-up groter.
- Plaats in context en kies slim: is het een rinse-off of leave-on en past het bij jouw haartype en de claim? Zoek naar milde reinigers (coco-/decyl glucoside, sodium cocoyl isethionate), verzachtende conditioners (behentrimonium methosulfate, cetrimonium chloride) en pH-gebalanceerde formules; introduceer één nieuw product tegelijk.
Met deze drie stappen herken je snel probleem-ingrediënten én betere alternatieven. Zo bouw je een routine die werkt voor jouw haar zonder onnodige irritatie of build-up.
Mildere alternatieven om naar te zoeken (met voorbeelden)
Zoek in shampoos naar mildere reinigers zoals sodium cocoyl isethionate, sodium lauroyl methyl isethionate en decyl- of coco-glucoside, liefst gebufferd met cocamidopropyl betaine voor extra mildheid. Voor conditioners geven behentrimonium methosulfate of cetrimonium chloride veel slip zonder zware build-up; combineer met lichte emollients zoals squalane, jojoba-esters of zonnebloemolie. Hydrateren doe je met glycerine, propanediol, panthenol en sodium PCA in plaats van uitdrogende alcoholen.
Wil je glans, kies dan spaarzaam voor lichtere of wateroplosbare siliconen zoals PEG-8 dimethicone of dimethicone copolyol, of ga siliconenvrij. Voor een kalmere hoofdhuid kies je parfumvrij of low-fragrance met conserveermiddelen als phenoxyethanol + ethylhexylglycerin, sodium benzoate, potassium sorbate of dehydroacetic acid. Let tot slot op pH-balans met citric of lactic acid rond 4,5-5,5 zodat je schubben sluiten.
Tips per haartype (krullend, fijn, geverfd)
Krullend haar heeft van nature een drogere structuur, dus je vermijdt het liefst agressieve sulfaten, uithardende alcoholen en zware waxen die je krulpatroon verstoren en pluizig maken; kies voor milde reinigers, pH-gebalanceerde formules en rijkere conditioners met glycerine, panthenol en lichte oliën op de lengtes. Fijn haar raakt snel verzwaard door dimethicone, petrolatum en boterige emollients; ga voor lichte conditioners met behentrimonium methosulfate, eventueel kleine beetjes proteïne voor stevigheid, en houd oliën en siliconen spaarzaam en vooral weg van je aanzet.
Geverfd haar blijft mooier met sulfaatvrije shampoos, een lagere pH om de schubben te sluiten en kleurvriendelijke conservering; vermijd veel Alcohol Denat., hoge doses zout en te vaak “clarifyen”, en bouw bescherming in met hittebescherming en UV-filters zodat je kleur minder snel vervaagt.
Veelgestelde vragen over welke ingredienten zijn slecht voor je haar
Wat is het belangrijkste om te weten over welke ingredienten zijn slecht voor je haar?
Belangrijk: agressieve sulfaten/sterke alcoholen en onjuist pH (te alkalisch) liften haarschubben en drogen uit. Zware siliconen, waxen en minerale oliën geven build-up; parfumallergenen, MI/MCI en formaldehyde-donors irriteren. Vermijd proteïne-overload.
Hoe begin je het beste met welke ingredienten zijn slecht voor je haar?
Begin met INCI lezen: check de eerste 5 ingrediënten. Vermijd SLS/SLES, alcohol denat., isopropyl alcohol, dimethicone/petrolatum. Zoek milde surfactants (glucosides, betaine), pH 4.5-5.5. Patchtesten; stem keuze af op krullend, fijn of geverfd haar.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij welke ingredienten zijn slecht voor je haar?
Fouten: alles met “sulfaatvrij” of “natuurlijk” als veilig zien; essentiële oliën/menthol kunnen irriteren. Te vaak clarifying of dagelijkse proteïne-behandelingen geven stijf, breekbaar haar. Zware siliconen/waxen stapelen op; geurallergenen negeren veroorzaakt hoofdhuidstress.